Kanser günümüzde önemli bir sağlık sorunudur ve kanser sıklığının arttığı gözlenmektedir. Her iki erkekten biri ve her üç kadından biri yaşamı boyunca kanserle karşılaşma riski altındadır. Kanser, kalp ve damar hastalıklarının ardından en önemli ikinci ölüm nedenidir. Baş ve boyun bölgesi kanserleri özellikle sigara ve alkol tüketen kişilerde daha sık görülür. Diğer kanser tiplerinde olduğu gibi bu bölgenin kanserlerinde de erken teşhis hayat kurtarır.

Kanser nedir?

Kanser vücudumuzdaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmaları ve yayılmaları ile gelişen bir hastalıktır. Tedavi edilmediği zaman ölümle sonuçlanır.

Kanser gelişiminin nedenleri nelerdir?

Kanser gelişiminin sebepleri içsel ve dışsal olarak gruplandırılmaktadır. Dışsal nedenlere örnek olarak sigara ve alkol gibi alışkanlıklar, bazı virüsler, radyasyon ve bazı kimyasal maddeler verilebilir. İçsel nedenler arasında ise bağışıklık sistemi bozuklukları, kalıtsal ve genetik bazı hastalıklar ve nedenler, bazı hormonal bozukluklar sayılabilir.

Baş ve Boyun bölgesi kanserleri hangi kanserleri kapsar?

Baş ve boyun bölgesi kanserleri denince akla baş-boyun bölgesinin cilt kanserleri, dudak, ağız içi boşluğu, boğaz, yutak, burun ve burun çevresindeki sinüsler, tükürük bezleri, tiroit ve gırtlak kanseri ile boyun bölgesinin diğer kanserleri gelir. Baş boyun bölgesi tümörlerinin çoğunluğu bu bölgenin döşeyici örtüsünün özelliğinden dolayı yassı hücreli karsinom tipindedir.

Baş ve Boyun Bölgesi kanserlerinin tedavisini kim yapar?

Baş ve boyun bölgesi kanserlerinin cerrahi tedavisini kulak burun boğaz hekimi yapar. Kulak burun boğaz hekimi kabaca köprücük kemiği ile beyin zarı arasında yer alan tüm yapıların tümörlerinin tedavisi ile uğraşan cerrahtır. Fakat kanser tedavisi bir ekip işidir. Tedavide gerek olduğu durumlarda medikal onkolog, radyasyon onkoloğu, beslenme uzmanı, fizyoterapist, ağrı uzmanı gibi tıp mensupları da görev alırlar.

Baş ve Boyun bölgesinde en sık rastlanan tümörler hangileridir?

Baş ve boyun bölgesinde en sık rastlanan kanserler cilt kanserleridir. Cilt kanserleri sayılmazsa alkol tüketiminin daha fazla olduğu Batı ülkelerinde ağız ve boğaz kanserine en sık rastlanırken, sigara kullanımı oranının yüksek olduğu ülkemizde gırtlak kanseri daha sık görülür. Köken olarak boyundan gelişen tümörler çok nadirdir. Ama baş boyun bölgesi kanserlerinin büyük bir bölümü ilk olarak boyundaki lenf bezlerine yayılırlar ve bazen bu sayede teşhis edilirler.

Baş ve Boyun bölgesi tümörlerine neden olan faktörler nelerdir? Nasıl korunulur?

Baş ve boyun bölgesi tümörlerinin gelişiminde en önemli etken sigara ve alkol alışkanlığıdır. Sigara gibi tütün mamülleri ve alkol alışkanlığı dudak, ağız boşluğu, boğaz, yutak ve gırtlak kanseri riskini çok ciddi boyutta arttırır. Beraber kullanıldığında sigara ve alkol birbirinin zararlı etkisini güçlendirir. Gırtlak kanseri olan hastaların % 98’i sigara bağımlısıdır. Tüm baş ve boyun bölgesi kanserlerinin % 85’inin sigara ile ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Pasif sigara içenlerde de risk artmaktadır. Güneş ışığı ve ultraviyole ışınlarına maruziyet ise cilt kanserleri için en önemli risk faktörüdür. Bu risk faktörlerini bilmek ve uzağımızda tutmak bizi baş-boyun bölgesi kanserlerinden korur.

Erken teşhisin önemi nedir?

Kanser yaşamı tehdit eden bir hastalıktır. Hastalığın ilerlemesi ve yayılması arttıkça tedavi zorlaşır ve başarı oranı düşer. Kanserin henüz fazla yayılmadığı erken evrede tespit edilmesi halinde ise hayatta kalma ve kanserden kurtulma oranı belirgin olarak artmaktadır. Bu nedenle erken teşhis kanser tedavisinin başarısını belirleyen en önemli etkendir.

Baş ve Boyun bölgesi kanserlerinin belirtileri nelerdir? Ne zaman KBB uzmanına başvurulmalıdır?

            Baş ve boyun bölgesi kanserlerinin erken belirtileri hastalığın geliştiği organ ve bölgeye göre değişiklikler gösterir. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

• Genel: Bir haftadan fazla süredir devam eden sebebi bilinmeyen ateş, halsizlik, gece terlemesi gibi durumlar. Kilo kaybı ve iştahsızlık.
• Cilt kanserleri: Ciltte birkaç hafta içinde geçmeyen, büyüyen veya derinleşen yaralar. Benlerde renk değişikliği, asimetri gelişimi, büyüme.
• Gırtlak ve yutak kanseri: İki haftadan uzun süredir devam eden seste boğuklaşma, ses kısıklığı, her türlü ses değişikliği ve yutma sırasında takılma ve zorluk. Tekrarlayan şekilde tükürükle karışık kan gelmesi. Ağızda yeni ortaya çıkan kötü koku.
• Ağız ve boğaz: Dudakta, ağız içinde ya da boğazda iki hafta içinde geçmeyen üzeri kabuklu veya beyazlamış da olabilen her türlü yara. Dişetlerinde şişme veya yara çıkması. Dilde ağrılı veya ağrısız yara çıkması. Tekrarlayan şekilde tükürükle karışık kan gelmesi. Ağızda yeni ortaya çıkan kötü koku
• Burun ve burun çevresi sinüsler: Yeni başlayan veya ilerleyici burun tıkanıklığı, tekrarlayan burun kanaması. Tek taraflı ve kötü kokulu burun akıntısı
• Boyun: Boyunda yeni ortaya çıkan ve büyümeye devam eden ağrısız şişlikler. Boyundaki lenf bezlerinde ağrısız büyümeler veya büyümüş lenf bezlerinin sayısında artış olması.
• Tükürük bezleri: Kulak kepçesinin önünde veya alt kısımlarında ağrısız şişlik ortaya çıkması. Çene altında ağrılı veya ağrısız sert şişlik ortaya çıkması.

Bu belirtilerin ortaya çıkması durumunda bir KBB hekimine başvurulması gerekir.

–          Gırtlak kanseri erkeklerde daha sık görülmektedir. Bunun nedeni de sigara kullanımınının erkeklerde daha fazla olmasıdır. Türkiye’de erkeklerde en sık görülen 6. kanserdir. İlk sırada ise akciğer kanseri yer almaktadır. Ancak sigara kullanan kadınlar da risk altındadır. Gırtlak kanseri 45-65 yaşları arasında daha sık görülmektedir.

Gırtlak kanserine neden olan faktörler nelerdir?

–          Gırtlak kanserinin en önemli nedeni tütün ürünleridir. Ülkemizde en çok kullanılan tütün ürünü olan sigara nedenler arasında ilk sırada gelmektedir. Bunun dışında yoğun alkol tüketimi gırtlak kanseri riskini arttırır. Sigara ve alkol beraber kullanıldığında risk daha da fazla artar.

Ne zaman gırtlak kanserinden şüphelenilmeli? Bende gırtlak kanseri olabilir mi?

–          Gırtlak kanserinin en önemli semptomu ses değişikliğidir. Eğer sigara kullanıyorsanız ve iki haftadan uzun süreli ses kısıklığınız varsa gırtlak kanseri açısından kulak burun boğaz değerlendirmesi yapılması gereklidir. Gırtlak kanserli hastalarda ses kısıklığının yanında yutarken takılma, yutma güçlüğü, nefes darlığı, boyunda kitle gibi şikayetler de görülebilmektedir.

Gırtlak kanserinin teşhisi nasıl yapılır?

–          Gırtlak kanseri teşhisi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları uzmanları tarafından yapılan özel gırtlak muayenesi ve anestezi altında alınan biyopsi ile konur.

Gırtlak kanserinin tedavisi nasıldır?

–          Gırtlak kanserinin tedavisi ameliyat ve/veya radyoterapi (ışın tedavisi ) ile yapılmaktadır. Hastalığın ileri evrelerinde radyoterapinin etkisini arttırmak için kemoterapi ilaçları tedaviye ilave edilmektedir.

Ameliyatsız gırtlak kanseri tedavisi her zaman mümkün müdür?

–          Ameliyat yapılmadan sadece radyoterapi ile gırtlak kanseri tedavisi yapılması mümkün olabilmektedir. Ancak radyoterapi her hasta için uygun değildir ve hastalığın tedavisinde en yüksek iyileşme oranının sağlanabilmesi için hastanın ve kanserin durumuna göre bazen radyoterapi bazen de ameliyat seçeneklerine başvurmak gerekmektedir.

Gırtlak kanserinin ameliyatla tedavisi her zaman açık yolla boyundan mı yapılır?

–          Eğer kanser fazla ilerlememiş ve ağız yolu ile tedaviye uygun ise boyundan açılmadan lazer gibi teknikler kullanılarak gırtlak kanseri tedavisi yapılabilmektedir. Bu sayede çoğu hastada trakeotomi (boğazda delik) açılmadan tedavi mümkün olabilir.

Gırtlak kanseri ameliyatları açık yolla yapıldığında gırtlak tamamen mi alınır?

–          Birçok hastada açık ameliyatla gırtlak kısmen alınmakta ve iyileşme tamamlanana kadar boğaza geçici olarak delik açılmakta ve gırtlak korunabilmektedir. Bu hastalarda boğazdaki delik genellikle bir ile üç hafta arasında kapatılabilmektedir. Kısmi gırtlak ameliyatlarından sonra konuşma ve yutma mümkün olabilmektedir.

Gırtlak kanserleri vücuda sıçrama yapar mı?

–          Gırtlak kanserleri bazen boyundaki lenf bezlerine daha nadir olarak da diğer organlara metastaz (yayılım) yapabilmektedir. Boyundaki lenf bezelerine metastazın olduğu durumlarda veya eğer metastaz riski yüksekse boyun lenf bezeleri de ameliyatla alınmaktadır.

Gırtlak kanseri olan hastaların dikkat etmesi gereken konular nelerdir?

–          Gırtlak kanseri teşhisi konulan hastaların ömür boyu sigara ve alkolden uzak durmaları gerekmektedir. Hastaların bağışıklık sistemi ve vücut dirençlerinin yüksek kalması açısından sağlıklı ve düzenli beslenmeleri önemlidir. Tedavi sürecinde kilo kaybı yaşanmaması tedavi başarısı açısından olumlu etki sağlar. Hastaların tedavi sürecinde önerilere uyması ve tedavilerini önerilen biçimde tamamlamaları, tedavi sonrası takiplerini aksatmamaları da çok önemlidir.

1977 yılında Antalya’da doğdum. İlkokul ve ortaokulu Antalya ili Finike ilçesinde, lise öğrenimimi Antalya il merkezinde tamamladım. Tıp öğrenimimi 1994-2000 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde tamamlayarak, 2000 yılında tıp doktoru oldum. 2001-2006 yılları arasında Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları alanında ihtisas eğitimimi tamamladım. Uzmanlık eğitimi sonrası askerlik görevimi 2006-2007 yıllarında Konya Asker Hastanesi’nde askeri tabip olarak yaptım. Mecburi hizmetimi Kahramanmaraş ili Pazarcık ilçesi Devlet Hastanesi’nde 2007-2008 yıllarında tamamladım. 2009-2011 yılları arasında Özel Bayındır Hastanesi (Söğütözü)’nde Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Uzmanı olarak çalıştım. 2011 yılından beri Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Kulak Burun Boğaz Hastalıkları Anabilim Dalı’nda öğretim üyesi olarak görev yapmaktayım. Akademik ilgi alanlarımdan önde gelenleri baş-boyun tümörlerinin tanı ve tedavisi ile tükrük bezi hastalıkları ve tümörlerinin tedavisidir. Bununla ilgili olarak 2005 yılında 3 aydan uzun bir süre Hollanda Ulusal Kanser Enstitüsü’nde Baş-Boyun kanserleri konusunda eğitim gördüm. Ayrıca 2012 yılında ABD’de Medical University of South Carolina’da ve 2014 yılında yine ABD’de University of Pittsburgh Medical Center’da ikişer ay süreyle bu alanlardaki çalışmalarımı sürdürdüm. Bu güne kadarki toplantı ve kongrelerde 80’e yakın görev aldım. Kulak Burun Boğaz Hastalıkları alanında, çoğu baş boyun tümörleri ile ilgili olmak üzere 60’dan fazla uluslararası yayınım mevcuttur.

Halen akademik ve klinik çalışmalarıma Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi olarak devam etmekteyim.

Klinik çalışma alanlarım şunlardır:

– Baş ve boyun bölgesi kanserlerinin tanı ve tedavileri (gırtlak, ağız boşluğu, dil, boğaz, geniz, tükrük bezi, boyun)

– Tükrük bezi hastalıklarının tanı ve tedavileri (tükrük taşları, enfeksiyonlar, şişme ve kitleler)

– Ses kısıklığı ile ses teli sorunlarının tanısı ve cerrahi tedavisi

– Tiroid bezi ve paratiroid bezinin tümörleri ve nodüllerinin tanı ve tedavileri (tiroid nodülleri ve kanserleri)

– Boyun kitlelerinin tanı ve cerrahi tedavileri

– Çocuklardaki kulak burun boğaz hastalıklarının tanı ve tedavileri (geniz eti, bademcik ve kulakta sıvı toplanması sorunları)

– Burun tıkanıklığı ile ilgili sorunların tanı ve tedavileri (burun tıkanıklığında tanısal değerlendirme, endoskopik değerlendirme, septum deviasyonu ameliyatları, konka ameliyatları)

– Kronik sinüzit ve nazal polip tanı ve cerrahi tedavileri (endoskopik sinüs ameliyatları)

– Kulak zarı delikleri, kronik kulak iltihapları ve kulak zarı ameliyatları (timpanoplasti, kronik otit cerrahisi)