Kanser günümüzde önemli bir sağlık sorunudur ve kanser sıklığının arttığı gözlenmektedir. Her iki erkekten biri ve her üç kadından biri yaşamı boyunca kanserle karşılaşma riski altındadır. Kanser, kalp ve damar hastalıklarının ardından en önemli ikinci ölüm nedenidir. Baş ve boyun bölgesi kanserleri özellikle sigara ve alkol tüketen kişilerde daha sık görülür. Diğer kanser tiplerinde olduğu gibi bu bölgenin kanserlerinde de erken teşhis hayat kurtarır.

Kanser nedir?

Kanser vücudumuzdaki hücrelerin kontrolsüz çoğalmaları ve yayılmaları ile gelişen bir hastalıktır. Tedavi edilmediği zaman ölümle sonuçlanır.

Kanser gelişiminin nedenleri nelerdir?

Kanser gelişiminin sebepleri içsel ve dışsal olarak gruplandırılmaktadır. Dışsal nedenlere örnek olarak sigara ve alkol gibi alışkanlıklar, bazı virüsler, radyasyon ve bazı kimyasal maddeler verilebilir. İçsel nedenler arasında ise bağışıklık sistemi bozuklukları, kalıtsal ve genetik bazı hastalıklar ve nedenler, bazı hormonal bozukluklar sayılabilir.

Baş ve Boyun bölgesi kanserleri hangi kanserleri kapsar?

Baş ve boyun bölgesi kanserleri denince akla baş-boyun bölgesinin cilt kanserleri, dudak, ağız içi boşluğu, boğaz, yutak, burun ve burun çevresindeki sinüsler, tükürük bezleri, tiroit ve gırtlak kanseri ile boyun bölgesinin diğer kanserleri gelir. Baş boyun bölgesi tümörlerinin çoğunluğu bu bölgenin döşeyici örtüsünün özelliğinden dolayı yassı hücreli karsinom tipindedir.

Baş ve Boyun Bölgesi kanserlerinin tedavisini kim yapar?

Baş ve boyun bölgesi kanserlerinin cerrahi tedavisini kulak burun boğaz hekimi yapar. Kulak burun boğaz hekimi kabaca köprücük kemiği ile beyin zarı arasında yer alan tüm yapıların tümörlerinin tedavisi ile uğraşan cerrahtır. Fakat kanser tedavisi bir ekip işidir. Tedavide gerek olduğu durumlarda medikal onkolog, radyasyon onkoloğu, beslenme uzmanı, fizyoterapist, ağrı uzmanı gibi tıp mensupları da görev alırlar.

Baş ve Boyun bölgesinde en sık rastlanan tümörler hangileridir?

Baş ve boyun bölgesinde en sık rastlanan kanserler cilt kanserleridir. Cilt kanserleri sayılmazsa alkol tüketiminin daha fazla olduğu Batı ülkelerinde ağız ve boğaz kanserine en sık rastlanırken, sigara kullanımı oranının yüksek olduğu ülkemizde gırtlak kanseri daha sık görülür. Köken olarak boyundan gelişen tümörler çok nadirdir. Ama baş boyun bölgesi kanserlerinin büyük bir bölümü ilk olarak boyundaki lenf bezlerine yayılırlar ve bazen bu sayede teşhis edilirler.

Baş ve Boyun bölgesi tümörlerine neden olan faktörler nelerdir? Nasıl korunulur?

Baş ve boyun bölgesi tümörlerinin gelişiminde en önemli etken sigara ve alkol alışkanlığıdır. Sigara gibi tütün mamülleri ve alkol alışkanlığı dudak, ağız boşluğu, boğaz, yutak ve gırtlak kanseri riskini çok ciddi boyutta arttırır. Beraber kullanıldığında sigara ve alkol birbirinin zararlı etkisini güçlendirir. Gırtlak kanseri olan hastaların % 98’i sigara bağımlısıdır. Tüm baş ve boyun bölgesi kanserlerinin % 85’inin sigara ile ilişkisi olduğu düşünülmektedir. Pasif sigara içenlerde de risk artmaktadır. Güneş ışığı ve ultraviyole ışınlarına maruziyet ise cilt kanserleri için en önemli risk faktörüdür. Bu risk faktörlerini bilmek ve uzağımızda tutmak bizi baş-boyun bölgesi kanserlerinden korur.

Erken teşhisin önemi nedir?

Kanser yaşamı tehdit eden bir hastalıktır. Hastalığın ilerlemesi ve yayılması arttıkça tedavi zorlaşır ve başarı oranı düşer. Kanserin henüz fazla yayılmadığı erken evrede tespit edilmesi halinde ise hayatta kalma ve kanserden kurtulma oranı belirgin olarak artmaktadır. Bu nedenle erken teşhis kanser tedavisinin başarısını belirleyen en önemli etkendir.

Baş ve Boyun bölgesi kanserlerinin belirtileri nelerdir? Ne zaman KBB uzmanına başvurulmalıdır?

            Baş ve boyun bölgesi kanserlerinin erken belirtileri hastalığın geliştiği organ ve bölgeye göre değişiklikler gösterir. Bunları şöyle sıralayabiliriz:

• Genel: Bir haftadan fazla süredir devam eden sebebi bilinmeyen ateş, halsizlik, gece terlemesi gibi durumlar. Kilo kaybı ve iştahsızlık.
• Cilt kanserleri: Ciltte birkaç hafta içinde geçmeyen, büyüyen veya derinleşen yaralar. Benlerde renk değişikliği, asimetri gelişimi, büyüme.
• Gırtlak ve yutak kanseri: İki haftadan uzun süredir devam eden seste boğuklaşma, ses kısıklığı, her türlü ses değişikliği ve yutma sırasında takılma ve zorluk. Tekrarlayan şekilde tükürükle karışık kan gelmesi. Ağızda yeni ortaya çıkan kötü koku.
• Ağız ve boğaz: Dudakta, ağız içinde ya da boğazda iki hafta içinde geçmeyen üzeri kabuklu veya beyazlamış da olabilen her türlü yara. Dişetlerinde şişme veya yara çıkması. Dilde ağrılı veya ağrısız yara çıkması. Tekrarlayan şekilde tükürükle karışık kan gelmesi. Ağızda yeni ortaya çıkan kötü koku
• Burun ve burun çevresi sinüsler: Yeni başlayan veya ilerleyici burun tıkanıklığı, tekrarlayan burun kanaması. Tek taraflı ve kötü kokulu burun akıntısı
• Boyun: Boyunda yeni ortaya çıkan ve büyümeye devam eden ağrısız şişlikler. Boyundaki lenf bezlerinde ağrısız büyümeler veya büyümüş lenf bezlerinin sayısında artış olması.
• Tükürük bezleri: Kulak kepçesinin önünde veya alt kısımlarında ağrısız şişlik ortaya çıkması. Çene altında ağrılı veya ağrısız sert şişlik ortaya çıkması.

Bu belirtilerin ortaya çıkması durumunda bir KBB hekimine başvurulması gerekir.